អំពីជំងឺមហារីក
មហារីកសុដន់
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ជំងឺមហារីកសុដន់ គឺជាការលូតលាស់មិនធម្មតានៃកោសិកាសុដន់។ បើតាមស្ថិតិជំងឺមហារីកនៅប្រទេសកម្ពុជា Cambodia Cancer ឆ្នាំ២០២០ ជំងឺមហារីកសុដន់គឺជាជំងឺមហារីកឈរលំដាប់ថ្នាក់លេខ១ ដែលកើតមានច្រើនជាងគេ សម្រាប់ស្រ្តីនៅប្រទេសកម្ពុជា។ (យោងតាម Global Cancer Observatory 2020)
រោគសញ្ញា
អាការៈនិងរោគសញ្ញានៃជំងឺមហារីកសុដន់អាចមានដូចជា៖
- ដុំរឹង ឬទន់នៅក្នុងសុដន់ដែលវាខុសពីសុដន់ធម្មតា
- ទំហំ និងរូបរាងសុដន់ខុសប្លែកពីមុន
- ស្បែកនៅលើសុដន់ប្រែប្រួលដូចជាមានពក ឬផតជាដើម
- ក្បាលសុដន់លិបចូលក្នុង
- បែកស្រកា, របកស្បែក, ក្បាលសុដន់ឡើងគ្រិន, ឬរបកស្បែកនៅជុំវិញក្បាលសុដន់
- ស្បែកលើសុដន់ឡើងក្រហម ឬរន្ធញើសរីកធំដូចសំបកក្រូច ជាដើម។ Cambodia Cancer
តើគួរជួបវេជ្ជបណ្ឌិតនៅពេលណា
ប្រសិនបើអ្នកឃើញមានដុំ ឬការប្រែប្រួលផ្សេងទៀតក្នុងសុដន់របស់អ្នក ទោះបីជាការពិនិត្យសុដន់ថ្មីៗ (mammogram) មានលទ្ធផលយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អ្នកគួរណាត់ជួបវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីពិនិត្យភ្លាមៗដែរ។
កត្តាហានិភ័យ
កត្តាដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺមហារីកសុដន់ខ្ពស់មានដូចជា៖
- ជាស្រ្តី
- អាយុកាន់តែច្រើន
- មានប្រវត្តិធ្លាប់មានជំងឺពាក់ព័ន្ធនឹងមហារីកសុដន់
- គ្រួសារ និងបងប្អូនមានប្រវត្តិកើតមហារីកសុដន់
- ធាត់ជ្រុល
- ឆាប់មករដូវក្នុងវ័យក្មេងពេក
- បាត់រដូវនៅអាយុច្រើនពេក
- មានកូនដំបូងពេលខ្លួនមានអាយុច្រើន
- ពុំមានកូន
- មានការព្យាបាលក្រោយពេលអស់រដូវដោយប្រើអ័រម៉ូន
- សេពគ្រឿងស្រវឹង ដាដើម។ Cambodia Cancer
របៀបធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកសុដន់
- ពិនិត្យសុដន់ (mammalogy)
- ពិនិត្យអេកូរ (ultrasonography)
- ពិនិត្យសុដន់ដោយប្រើម៉ាស៊ីនស្កែន mammogram (mammography)
- ច្រឹបយកសាច់សុដន់ទៅពិនិត្យ
ការព្យាបាលជំងឺមហារីកសុដន់
- វះកាត់យកដុំមហារីកចេញ (sectoral resection)
- ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី (Radiotherapy)
- ការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី (Chemotherapy)
- ការព្យាបាលដោយប្រើអ័រម៉ូន (Hormonal therapy)
